wtorek, 16 stycznia 2018

Mayon, Agung i Turrialba

Styczeń 2018 roku oferuje sporo ciekawej aktywności wulkanicznej.

- Mayon (Luzon, Filipiny) - 15 stycznia dwa epizody aktywności piroklastycznej wulkanu Mayon w postaci spływów piroklastycznych spowodowanych zapadaniem się czoła wylewu lawy (w godzinach 9:41 i 10:05 lokalnego czasu). O godzinie 11.07 trwające 8 minut odgazowanie produkuje biały obłok erupcyjny o wysokości 1 km. Opad popiołu ma miejsce m.in. w Brgys, Travesia, Muladbucad Grande, Maninila, Masarawag, Poblacion, Iraya, Ilawod, Calzada, Inamnan Grande, Inamnan Pequeno, Maguiron, Quitago i Mauraro. W nocy z 15 na 16 stycznia 2018 roku główny wylew lawy na południowym zboczu Mayon osiągnął długość 2 km. Z wierzchołka wulkanu schodziły rozżarzone lawiny. Zamknięto wiele szkół, na chwilę obecną liczba ewakuowanych wynosi 21 000 ludzi. 16 stycznia o godzinie 08.55 kolejny spływ piroklastyczny.

- Turrialba (Kostaryka) - trwająca przez 14 minut erupcja Turrialba rozpoczęła się 15 stycznia o godzinie o godzinie 04.11 w nocy czasu lokalnego. Pokrywa chmur uniemożliwiła oszacowanie wysokości kolumny erupcyjnej.

- Agung (Bali, Indonezja) - 15 stycznia o godzinie 07.23 czasu WITA Gunung Agung generuje obłok erupcyjny o wysokości 2 km. Opad popiołu zarejestrowano w wioskach Datah, Kesimpar oraz w dystryktach Abang i Karangasem. Zdj. Devay Natamanggala.

niedziela, 14 stycznia 2018

Bam, Kadovar i Mayon - dwa sąsiednie wulkany aktywne?

Aktywność erupcyjna wulkanu Kadovar (Wyspy Schoutena, Papua Nowa Gwinea) jest dla mnie ze wszech miar ekscytująca, tymczasem od mojego źródła informacyjnego z Wewak dowiedziałem się że budzi się do życia wulkan sąsiadujący z Kadovar (oddalony o 12 km) - czyli Bam, do 1960 roku jeden z najaktywniejszych wulkanów Papui Nowej Gwinei. Odnotowano odbarwienie wody po południowej stronie wyspy Bam (takie samo jest po północnej stronie wyspy-wulkanu Kadovar), z krateru Bam unosi się też obłok pary. Może tak być że wulkany Kadovar, Bam i Blup Blup łączy ten sam podziemny system. Na Bam w tej chwili znajduje się 3000 osób. Szykuje się masowa ewakuacja wszystkich mieszkańców wysp Blup Blup i Bam (Biem). Na wyspie wulkanie Blup Blup gorące źródła stały się gorętsze, co też może niepokoić. Większość wyspy Kadovar jest zdewastowana przez opad popiołu i spływy piroklastyczne. Czekam na dalsze informacje i fotografie. Zdj. Tweedy Malagian.

Symultaniczna aktywność erupcyjna jest dość rzadka. W 1994 roku jednocześnie wybuchały stożki Tavurvur i Vulcan (kaldera Rabaul, Papua Nowa Gwinea).

EDIT: Wygląda na to że erupcja wulkanu Bam nie ma miejsca, aktywny pozostaje jedynie wulkan Kadovar. To tylko plotki. Obłok erupcyjny nad wulkanem to był zapewne obłok burzowy. Odbarwienie wody to z kolei długotrwała aktywność termalna. Lokalni mieszkańcy Biem nie potwierdzają niepokojącej aktywności wulkanu.

Trzeci stopień alarmu dla wulkanu Mayon (Luzon, Filipiny) po trzech erupcjach freatycznych. W nocy jego krater żarzy się. Możliwość przyszłej erupcji eksplozywnej tego niszczycielskiego wulkanu. Wylew lawy schodzący z wulkanu może wskazywać na obecność (formowanie się) kopuły lawowej. Ewakuowano już 6000 osób. Zagrożeniem w przypadku Mayon są spływy piroklastyczne, lahary oraz wylewy lawy. W promieniu 10 km od wulkanu mieszka 230 000 ludzi, zatem okolice Mayon są gęsto zaludnione. Tydzień temu ukradziono część sprzętu do monitoringu Mayon, co utrudnia wulkanologom z PHIVOLCS pracę. Z Mayon po prostu nie ma żartów. Zdj. Earl Rocamunda.

Przeczuwam że będzie to ekscytujący rok dla miłośników wulkanów.

sobota, 13 stycznia 2018

Wulkan Mayon wybucha freatycznie

Wulkan Mayon, Luzon, Filipiny wybucha freatycznie dzisiaj o godzinie 17.06 lokalnego czasu. Kolumna erupcyjna sięga wysokości 2.5-3 km. Opad popiołu w południowo-zachodnim sektorze wulkanu (miasta Camalig & Guinobatan). Wyczuwalny odór siarki w pobliżu wulkanu. Zarządzono ewakuację 16 barangays w odległości do 5 km od wulkanu. 12 stycznia nie zarejestrowano pod wulkanem wulkanicznych trzęsień ziemi, Mayon emitował jedynie obłok pary. Do ostatniej jak dotąd erupcji Mayon doszło 12 sierpnia 2014 roku. To piękny i niebezpieczny wulkan. Jego erupcja w 1814 roku zabiła ponad 1200 osób, a spływy piroklastyczne z Mayon w 1993 roku uśmierciły 75 ludzi, w większości farmerów. Na zdj. z 1938 roku widok na symetryczny wulkan Mayon z Legazpi.

Pęknięcie wulkanu Kadovar (Papua Nowa Gwinea) poszerzyło się i emituje obłoki pary i SO2. Dwutlenek siarki zanieczyścił zachodnią część wyspy Blup Blup, na której czasowe schronienie znaleźli ewakuowani z Kadovar. Na Blup Blup (bądź co bądź także wyspie-wulkanie) wzrasta temperatura gorących źródeł. Jaka będzie ewolucja aktywności erupcyjnej Kadovar? Eksplozywna? Freatyczna-freato-magmowa? Generująca tsunami?

Niedawno miałem skojarzenia z katastrofalnymi erupcjami Krakatau w 1883 roku i Ritter Island w 1888 roku. Ale być może Kadovar po prostu z czasem uśnie.

piątek, 12 stycznia 2018

O podmorskiej erupcji wulkanu Havre

Erupcja podmorskiego wulkanu Havre (Nowa Zelandia, Wyspy Kermadec) w lipcu 2012 roku została uznana przez badaczy za największą podmorską (głębkooceaniczną) erupcję ryolitowej magmy. Uformowała ona pumeksową tratwę o powierzchni 400 kilometrów kwadratowych. Kalderę Havre (o średnicy blisko 4.5 km) i jej krawędzie badał w trakcie 11 zanurzeń i zmapował w 2015 roku autonomiczny podwodny robot Sentry, a ROV Jason (zdalnie sterowany pojazd) wykonał 12 nurkowań, robił zdjęcia, kręcił filmy i pobierał próbki. Lawa wydobywała się z 14 otworów erupcyjnych znajdujących się na głębokości od 900 do 1220 metrów, zaobserwowano fragmenty pumeksu o średnicy ponad 9 metrów. Erupcja Havre nie miała charakteru eksplozywnego, lecz lawowy, uformowała kopuły lawowe oraz emitowała popiół i wylewy lawy. Szacuje się że ponad 70% aktywności wulkanicznej na Ziemi ma miejsce pod wodą.

Największą podmorską erupcją była do tej pory erupcja Iriomotejima z 31 października 1924 roku (5 w skali VEI). Czyżby została zdetronizowana?

Link: https://www.marinetechnologynews.com/news/scientists-study-largest-underwater-555883

Niesamowite są zdjęcia aktywności erupcyjnej wulkanu Kadovar (Wyspy Schoutena, Papua Nowa Gwinea) wykonane 8 stycznia 2018 roku z łodzi przez Brandona Busera. Szczelina się przypuszczalnie poszerzyła, znaczący opad popiołu zasypuje wyspę, wokół Kadovar i na wyspie zarejestrowano SO2 (dwutlenek siarki). Dostałem informację od Kevina że w nocy 12 stycznia 2018 roku doszło do silnej erupcji szczeliny u podnóża wulkanu - powstał nowy skrawek lądu na północno-zachodniej stronie wyspy. Ewakuacja wszystkich mieszkańców tej małej wyspy wulkanicznej była właściwym rozwiązaniem. Zdj. Brandon Buser.

Link: https://us4.campaign-archive.com/?u=0391e5b77b3ec8dc327e96e6d&id=062c8e36be

EDIT: Po silnym trzęsieniu ziemi w Hondurasie (magnituda 7.6) mamy pierwszy w historii pomiarów rój trzęsień ziemi pod uśpionym wulkanem Tenorio w Kostaryce. Z tego powodu Park Narodowy Tenorio został czasowo zamknięty. Wulkan jest aktywny fumarolicznie, ale brak danych o jego erupcjach w czasach historycznych.

środa, 10 stycznia 2018

Kadovar i Merapi - nowe zdjęcia

Erupcja Kadovar (Wyspy Schoutena, Papua Nowa Gwinea) uspokoiła się (stan 10.01.2018). Dzisiaj nad wulkanem unosił się jedynie obłok pary. Tak czy inaczej cała populacja sąsiedniej wyspy Blup Blup ma zostać ewakuowana na ląd Papui Nowej Gwinei (z ewakuowanymi z Kadovar włącznie). Będę informował na bieżąco o jej postępach.

Wulkanolodzy, którzy 11 stycznia 2018 roku dotarli do wyspy helikopterem niepokoją się szczeliną, która otworzyła się u podnóża wulkanu. Czyżby groźba silniejszej erupcji eksplozywnej w przyszłości? Sprzęt pomiarowy i kamera na wulkan mają zostać zainstalowane na pobliskiej wyspie Blup Blup.

Video z 10.01.2018 via Instagram: https://www.instagram.com/p/BdyIjvsjC04/?taken-by=the_flying_moron

Jawajski wulkan Merapi jest jednym z najbardziej śmiercionośnych wulkanów na Ziemi. W trakcie ostatniej znaczącej erupcji w 2010 roku zabił głównie za pomocą spływów piroklastycznych 353 osoby, w wyniku erupcji Merapi w 1930 roku zginęło 1300 osób, w 1994 roku wybuch Merapi uśmiercił około 70 ludzi, a w 2006 roku dwie osoby. Na Merapi udało się wspiąć Michałowi z traficantes.pl - oddaję mu głos: "Cześć Bartek, udało się zdobyć Merapi:-) Ale niestety na szczycie widoczność max. 20 metrów. Niestety, pora deszczowa... Osłodą były widoki na około 200 metrów przed szczytem, gdzie pogoda na chwilę się poprawiła. W zasięgu wzroku był także piękny wulkan Merbabu. Merapi zbytnio sobie nie pooglądałem (jedynie z samolotu się udało). W załączniku kilka zdjęć."

Zdj. Michał, traficantes.pl, 4 stycznia 2018.

Przysyłajcie mi zdjęcia z Waszych wulkanicznych wypraw na adres: krawczykbart@yahoo.com., jeśli macie na to ochotę.

wtorek, 9 stycznia 2018

Wyspa Kadovar przed erupcją i w jej trakcie

Zdjęcie PlanetLabs z 16 grudnia 2017 roku pokazuje wyspę Kadovar (Papua Nowa Gwinea). Widoczne stare blizny po zapadnięciu się wulkanu, na południowym zboczu goła ziemia to nic innego jak obszar termalny znajdujący się blisko obecnie aktywnego otworu erupcyjnego. Pilot helikoptera Kevin Blackstock z którym jestem w kontakcie przysłał mi w nocy 9 stycznia 2018 roku kilka zdjęć i filmów z trwającej erupcji wulkanu Kadovar (zapewne pierwszej w czasach historycznych). Jednym z moich postanowień noworocznych jest zrobić coś dla nauki w 2018 roku, w jakiś sposób przyczynić się do poszerzenia ogólnego zasobu wiedzy. Zatem chętnie umieszczam te zdjęcia tutaj i udostępniam je wulkanologom do analizy. Wulkany Papui Nowej Gwinei są dla mnie frapujące, gdyż w dużej mierze są niezbadane i niektóre z nich są zdolne do potężnych erupcji. Poprosiłem Kevina aby przy kolejnej okazji zrobił zdjęcia dwóch pobliskich wulkanów Bam i Blup Blup (ten drugi nie ma zdjęć w sieci poza satelitarnymi). A nuż się uda. Połowa wyspy Kadovar wygląda post-apokaliptycznie, na nagraniach z 9 stycznia można zobaczyć dwa aktywne otwory erupcyjne emitujące parę i popiół.

niedziela, 7 stycznia 2018

Wulkan Kadovar w stanie erupcji i kolejne zdjęcia Etny

Najświeższe informacje dotyczące przebudzenia wulkanu Kadovar (Wyspy Schoutena, Papua Nowa Gwinea) z trwającej setki lat drzemki. Dokładnie 591 mieszkańców Kadovar zostało ewakuowanych na sąsiednią zamieszkaną wyspę wulkaniczną Blup Blup. Niestety rozpoczyna się kryzys humanitarny związany z brakiem jedzenia i wody pitnej dla nowo przybyłych. W tej chwili na wyspie Blup Blup przebywa około 1500 osób. Długoplanowo mieszkańcy Kadovar mają zostać ewakuowani na ląd Papui Nowej Gwinei. Wulkan wciąż emituje parę i popiół. Czekam na specjalny raport ze zdjęciami od mieszkańca Wewak, gdyż jestem bardzo zainteresowany wulkanami archipelagu Schoutena i szczególnie tą erupcją. Zdj. Samaritan Aviation.

Kadovar nie był wulkanem rutynowo monitorowanym, gdyż nie uchodził za wulkan aktywny. Być może bogata w gazy magma doprowadzi do jego eksplozywnej i bardziej gwałtownej erupcji. Być może powstaną fale tsunami. Czas pokaże. Na Facebooku powstała strona mająca na celu informować i zbierać fundusze dla ewakuowanych i pomagających. Polskie media tradycyjnie nie są zainteresowane tematem albo wykazują zainteresowanie z opóźnieniem.

https://www.facebook.com/Help-Kadovar-Island-142161129827613/

Kolejne zdjęcia wulkanu Etna, tym razem od Patryka Maciejczaka. Pozwolę sobie go zacytować: "Witam i ja postanowiłem dołączyć parę zdjęć z wycieczki na Etnę. Na wulkanie byłem 2 razy i zdjęcia są z mojej ostatniej wycieczki. Lubię ten wulkan ze względu na dostępność /była z nami moja 65 letnia babcia\
niestety nie udało mi się zaobserwować tym razem wylewu lawy. Mam nadzieję że może jakieś zdjęcia przypadną panu do gustu."

Oczywiście że przypadną, gdyż każde zdjęcia wulkaniczne są dla mnie cenne, a Etna jest wulkanem absolutnie wyjątkowym. Wie o tym podróżnik Grzegorz Gawlik, który tak wspaniale opisał ją na swojej stronie podróżniczej, wiem i ja. Zdjęcia (jak mniemam) z 22 sierpnia 2011 roku.

Dla wielbicieli Etny i włoskiej kolei:

http://www.grzegorzgawlik.pl/blog/item/823-wokol-etny-sycylia-nicolosi,-linguaglossa-i-linia-kolejowa-ferrovia-circumetnea.html

EDIT: pilot helikoptera Kevin Blackstock, który uczestniczy w akcji ratunkowej w Papui Nowej Gwinei podesłał mi właśnie (co istotne 8 stycznia 2018 roku) trochę zdjęć i nagrań z trwającej erupcji wulkanu Kadovar. To wspaniałe że ludzie chętnie się dzielą takimi informacjami. Dzisiaj erupcja Kadovar nie jest zbyt intensywna, ale połowa wyspy jest wypalona i pokryta popiołem. Zapewne miną lata zanim jej mieszkańcy będą mogli na nią wrócić. Zdj. Kevin Blackstock.

Ten niski i niepozorny stratowulkan zawładnął moim sercem głównie dlatego że zanim wybuchł nie było w sieci żadnych jego fotografii poza satelitarnymi - jeśli inne jednak były to na nie nie natrafiłem). Geograficzna biała plama.

Aktywność sejsmiczna stratowulkanu Cay w Chile. Zarejestrowano 86 wulkaniczno-tektonicznych trzęsień ziemi. Brak emisji SO2. Daty erupcji nieznane.

Etna i ruiny miasta-widma Pentedattilo, Kalabria

W związku z tym że mój apel do Czytelników o przesyłanie mi zdjęć z wulkanicznych wypraw został wysłuchany zamieszczam oto zdjęcia od cam77 oddając mu jednocześnie głos: "Cześć. Przesyłam zdjęcia Etny z okolic Reggio di Calabria sprzed paru dni. Niestety z daleka. Etna lekko dymi parą. Wysyłam też parę fotek z urbexu z miasteczka Pentedattilo, opuszczonego w latach 60-tych, po osuwiskach, po powodzi."

Pentedattilo to położone na górze Monte Calvario miasto-widmo (obecnie jednak [od lat 80-tych XX wieku] częściowo odbudowane i zamieszkane), które zostało poważnie uszkodzone w wyniku trzęsienia ziemi w 1783 roku. Gdy przeglądałem zdjęcia od cam77 miałem skojarzenia ze starymi włoskimi gotyckimi horrorami i filmami giallo, w których czasem gościły gotyckie zamczyska, rodowe grobowce i wymarłe miasteczka-komuny.

https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Ghost_towns_in_Italy

Zdjęcia z 3 stycznia 2017 roku.

Tymczasem wulkanolodzy z Rabaul Volcano Observatory że od 6 stycznia 2018 roku erupcja i emisja popiołu z wulkanu Kadovar się zintensyfikowała. Materiał wulkaniczny pokrywa już 50-60 procent powierzchni wyspy. Tak czy owak chciałbym aby pojawiły się jakieś nowe zdjęcia erupcji tego mało znanego i niepozornego wulkanu z Papui Nowej Gwinei.

6 stycznia 2018 roku wulkan Sakurajima (Kiusiu, Japonia) wygenerował ciemny obłok erupcyjny o wysokości 900 metrów z krateru Minamidake.

W dniach 6-7 stycznia spływy piroklastyczne z jawajskiego wulkanu Semeru dotarły na odległość 1.5 km.

Przysyłajcie mi zdjęcia z Waszych wulkanicznych wypraw na adres: krawczykbart@yahoo.com. Razem możemy stworzyć jakiś fajny materiał.

sobota, 6 stycznia 2018

Erupcja wulkanu Kadovar w Papui Nowej Gwinei

KADOVAR to mało znany andezytowy stratowulkan w Papui Nowej Gwinei. Formuje jedną z zalesionych wysp archipelagu Schoutena (o szerokości zaledwie 2 km) 25 km na północ od ujścia rzeki Sepik, dystrykt Wewak, Prowincja East Sepik, Papua Nowa Gwinea. Na krawędzi jego krateru o szerokości 1 km znajduje się wioska Gewai. Jego najwyższy punkt formuje kopuła lawowa o wysokości 365 metrów. Do tej pory znane były jedynie zdjęcia satelitarne wulkanu Kadovar. Niepotwierdzona erupcja w 1700 roku (jedna z dwóch 'płonących wysp' brytyjskiego żeglarza i odkrywcy Williama Dampiera, ale równie dobrze mogły to być pobliskie wulkany Bam czy Manam), aktywność termalna w latach 1976-78. Kadovar jest jednym ze słabo zbadanych wulkanów wysp Schoutena obok Bam i Blup Blup. To jego debiut na Wulkanach Świata. Obłok popiołu sięga wysokości 2.1 km, jego opad ma miejsce na wyspie Kairuru i w Wushu. Kod awiacji pomarańczowy. Erupcja Kadovar rozpoczęła się 5 stycznia 2018 roku o godzinie 12.00 lokalnego czasu umiarkowaną aktywnością wulkaniańską z otworu erupcyjnego u południowo-wschodniej podstawy kopuły lawowej. Może nabrać charakteru eksplozywnego, możliwe są także osuwiska i fale tsunami.

Trwa ewakuacja ok.600 mieszkańców wyspy na pobliską wyspę Blup Blup. To pierwsza zaobserwowana erupcja wulkanu Kadovar w czasach historycznych. EDIT: Wszyscy lokalni mieszkańcy wyspy Kadovar z powodzeniem ewakuowani. Przypomina mi się pierwsza erupcja w czasach historycznych wulkanu Nabro w Erytrei w czerwcu 2011 roku.

Zdj. Loop PNG/ Samaritan Aviation Ricky Wobar.

Na archipelag Schoutena składa się 6 wulkanicznych wysp: Bam, Kadovar, Blup Blup, Mut Mut, Viai, Koil i Vokeo. Wyspa Bam to czynny wulkan z ostatnią erupcją w 1960 roku. To jego erupcji się szczerze mówiąc spodziewałem, a nie Kadovar. W wulkanach piękna jest jednak ich nieprzewidywalność. Kadovar odznacza się stromym i zalesionym kraterem oraz licznymi dużymi plantacjami kokosowymi. Kolejnym słabo zbadanym wulkanem jest wyspa Blup Blup - to stromy stożek o wysokości 412 metrów blisko którego wyłania się z morza obrośnięta chrustem i palmami kokosowymi skała wulkaniczna Mut Mut (wysokość 61 metrów). Stożkowa, zalesiona i niezamieszkana wyspa Viai mierzy 160 metrów. Natomiast zamieszkana, obficie zalesiona i stroma Vokeo mierzy 610 metrów. Posiada dwa szczyty, depresję między nimi i kilka wiosek. Natrafiłem na ciekawą wzmiankę o zwyczajach etnograficznych mężczyzn z Vokeo - nacinają sobie okazjonalnie penisy w stanie erekcji, by menstruować. Ciekawe czy ów zwyczaj jest tam nadal praktykowany.

Link: http://zagadkowe-zjawiska-swiata.blogspot.com/2010/05/wyspa-miesiaczkujacych-mezczyzn.html

Ledwie zaczął się styczeń 2018 i już mamy prawdopodobnie wulkaniczną niespodziankę wulkaniczną roku. Jutro (mam nadzieję) kolejne informacje.